Słownik pojęć łożyskowych A–Z: nośność, L10, luz, pasowanie

Ten słownik pojęć łożyskowych zbiera skróty i terminy z katalogów, opakowań i ofert: od 2RS, ZZ, C3 i P6, przez nośność dynamiczną i trwałość L10, po pasowanie, klatkę i normę ISO 15. Każde hasło ma krótką definicję, a wiele z nich także odsyłacz do szerszego poradnika lub do strony w sklepie. Liczby pochodzą z katalogów producentów (NTN, NSK, Schaeffler), a normy ISO podajemy jako odniesienia; wykaz źródeł jest na końcu.

Słownik pojęć łożyskowych: jak z niego korzystać

Hasła ułożyliśmy alfabetycznie, według polskiej kolejności liter. Symbole zaczynające się od cyfry, np. 2RS, są na początku, a skrót z oznaczenia, np. C3 albo ZZ, znajdziesz pod jego pierwszą literą. Do szybkiego przeglądu służy poniższa tabela.

Z czego składa się łożysko i jakie są jego rodzaje

Większość łożysk tocznych składa się z dwóch pierścieni z bieżniami, elementów tocznych (kulek albo wałeczków) i klatki (NTN). Pierścień wewnętrzny osadza się zwykle na wale, a zewnętrzny w oprawie. Łożyska uszczelnione mają dodatkowo uszczelnienia lub osłony.

Rodzaj łożyska zależy od kształtu elementów tocznych i od kąta, pod jakim przenosi obciążenie. Poniższy schemat pokazuje sześć wybranych typów opisanych w słowniku.

Symbole zaczynające się od cyfry

2RS (RS, 2RS1, 2RSH, DDU, LLU)

2RS to dwustronne uszczelnienie gumowe stykowe: warga uszczelnienia dociska się do pierścienia wewnętrznego. Dobrze chroni przed pyłem i wodą, ale zwiększa tarcie i obniża prędkość graniczną. Ten sam rodzaj zamknięcia SKF zapisuje jako 2RS1 lub 2RSH, NSK jako DDU, a NTN jako LLU, natomiast samo RS oznacza uszczelnienie tylko z jednej strony. Różnice opisuje poradnik o uszczelnieniach 2RS, 2Z, 2RZ i 2RSL, a przykład w sklepie to 6205 2RS.

2RZ i 2RSL

To uszczelnienia o mniejszym tarciu niż 2RS. Uszczelnienie 2RZ jest bezstykowe: warga tworzy z rowkiem pierścienia wewnętrznego wąski labirynt. Zapis 2RSL oznacza niskotarciowe uszczelnienie SKF, zależnie od rozmiaru bezstykowe albo lekko stykowe. Ochrona przed pyłem jest lepsza niż w osłonie blaszanej, a odporność na wodę pozostaje ograniczona.

2Z (ZZ)

2Z to osłony blaszane po obu stronach łożyska: stalowa tarcza w pierścieniu zewnętrznym nie dotyka pierścienia wewnętrznego, więc zostaje wąska szczelina. Tarcie jest małe, a dopuszczalna prędkość zbliżona do łożyska otwartego, ale ochrona przed wodą jest słaba. Zapis 2Z stosują m.in. SKF i FAG, a ZZ m.in. NSK i NTN, i oznaczają to samo. Przykład w sklepie to 6205 2Z.

Litera A

ABEC

ABEC to amerykańska skala klas dokładności łożysk (ABMA, Std 20), stosowana do łożysk kulkowych; dla łożysk wałeczkowych używa się nazwy RBEC. Klasy ABEC 1, 3, 5, 7 i 9 odpowiadają w przybliżeniu klasom ISO Normal, 6, 5, 4 i 2 (tabela porównawcza NTN). Zgodność jest przybliżona, bo tolerancje norm JIS i ISO różnią się nieco od norm ABMA. Wysoki numer ABEC opisuje dokładność wymiarów i bicia, a nie jakość całego łożyska.

Litera B

Baryłkowe (łożysko baryłkowe)

Łożysko baryłkowe ma dwa rzędy beczułkowatych wałeczków, które toczą się po kulistej bieżni pierścienia zewnętrznego. Dzięki temu dopuszcza pochylenie wału względem oprawy i przenosi duże obciążenia, więc stosuje się je często w maszynach przemysłowych (NTN). Występuje też z otworem stożkowym, osadzanym na tulei. Oznaczenia zaczynają się m.in. od 222, 223, 230, 231 lub 232, np. 22210.

Bieżnia

Bieżnia to powierzchnia pierścienia, po której toczą się kulki lub wałeczki, i to ona przenosi obciążenie łożyska (NTN). W łożyskach wzdłużnych rolę pierścieni pełnią tarcze: wałowa i oprawowa. Łuszczenie bieżni jest klasycznym objawem zmęczenia materiału, opisanym w haśle Zmęczenie bieżni.

Litera C

C3 (CN, C2, C4)

C3 to grupa luzu promieniowego większego od normalnego (ISO 5753-1). Skala rośnie od C2 (mniejszy od normalnego), przez CN (normalny, zwykle bez wpisu w oznaczeniu), C3 i C4, do C5. Dla otworu 24–30 mm, np. w łożysku 6205, CN wynosi 5–20 µm, a C3 13–28 µm. Przy zakupie zamiennika dobieraj ten sam luz co w oryginale, o czym pisze poradnik o luzie promieniowym C3, CN i C4.

Calowe (łożysko calowe)

Łożysko calowe ma wymiary w calach (1 cal = 25,4 mm), więc po przeliczeniu daje liczby w rodzaju 12,7 / 28,575 / 7,938 mm. Typowy przykład to R8 (1/2 × 1-1/8 × 5/16 cala). Nie zaokrąglaj takiego wyniku do rozmiaru metrycznego: R8 ma otwór 12,7 mm, a metryczne 6001 ma 12 mm i nie wejdzie na wałek. Jak rozpoznać taki rozmiar, pokazuje poradnik jak zmierzyć łożysko.

Litera E

Elementy toczne (kulki i wałeczki)

Elementy toczne to kulki albo wałeczki (walcowe, igiełkowe, stożkowe lub baryłkowe) rozmieszczone między pierścieniami. Kulka styka się z bieżnią w punkcie, więc łożysko kulkowe ma mały opór toczenia, pracuje cicho i nadaje się do wysokich prędkości. Wałeczek styka się liniowo, dlatego łożysko wałeczkowe ma większą nośność i sztywność, ale też większy moment tarcia (NTN).

Litera I

Igiełkowe (łożysko igiełkowe)

Łożysko igiełkowe ma cienkie, długie wałeczki: średnica do 6 mm, a długość 3–10 razy większa od średnicy (NTN, JIS B 1506). Przy małym przekroju ma dużą nośność, a liczne wałeczki dają sztywność i dobrze znoszą ruch wahadłowy. Występuje m.in. z klatką, w kubkach tłoczonych i jako łożysko wzdłużne.

ISO 15

ISO 15 to norma wymiarowa łożysk poprzecznych (bez stożkowych): ustala wymiary graniczne (średnicę otworu d, średnicę zewnętrzną D i szerokość B) dla serii średnicowych 7, 8, 9, 0, 1, 2, 3 i 4. Dzięki niej łożysko 6205 różnych producentów ma ten sam rozmiar 25 × 52 × 15 mm. Norma nie opisuje budowy wewnętrznej, więc klatka, smar i nośność mogą się różnić. Główne wymiary łożysk kulkowych zwykłych Schaeffler podaje jako zgodne z DIN 625-1 (ISO 15).

Litera K

Kąt działania (kąt styku)

Kąt działania to kąt, pod jakim obciążenie przenosi się przez element toczny z jednego pierścienia na drugi, liczony względem kierunku promieniowego (NTN). Łożyska o kącie do 45° są łożyskami poprzecznymi, a o kącie powyżej 45° wzdłużnymi. W łożyskach skośnych typowe kąty to 15°, 30° i 40°.

Klasa dokładności

Klasa dokładności określa dopuszczalne odchyłki wymiarów i bicie łożyska. Według ISO 492 dla łożysk poprzecznych są to klasy Normal, 6, 5, 4 i 2, w zapisie DIN P0, P6, P5, P4 i P2. Klasa Normal nie jest zwykle oznaczana i w większości zastosowań ogólnych wystarcza (NSK). Zobacz hasła P6 i P5 oraz ABEC.

Klatka

Klatka utrzymuje elementy toczne w równych odstępach i zapobiega ich wypadaniu przy obsłudze łożyska (NTN). W małych i średnich łożyskach standardem jest klatka z tłoczonej blachy stalowej. NSK stosuje klatki z poliamidu przy wysokich prędkościach, a toczone z mosiądzu w większych łożyskach i przy dużych obciążeniach mechanicznych. Odmienną klatkę producent zaznacza sufiksem, np. TN9 (poliamid, SKF); sufiksy opisuje poradnik Jak czytać oznaczenia łożysk.

Kulkowe zwykłe (łożysko kulkowe zwykłe)

Łożysko kulkowe zwykłe, jednorzędowe, to najpowszechniejszy typ łożyska (NTN). Przenosi obciążenia promieniowe i osiowe w obu kierunkach, a jego oznaczenia zaczynają się m.in. od 618, 619, 160, 60, 62, 63 lub 64, np. 6205. Wszystkie rozmiary znajdziesz w grupie łożyska kulkowe zwykłe.

Litera L

L10 (trwałość podstawowa)

L10 to trwałość podstawowa: liczba milionów obrotów, którą osiąga lub przekracza 90% identycznych łożysk pracujących w tych samych warunkach, zanim pojawi się zmęczeniowe łuszczenie bieżni (ISO 281, NTN). Dla łożysk kulkowych L10 = (C/P)³, a dla wałeczkowych (C/P) do potęgi 10/3, gdzie C to nośność dynamiczna, a P obciążenie równoważne. Trwałość w godzinach przy stałej prędkości n wynosi dla łożysk kulkowych L10h = 1 000 000 / (60 · n) · (C/P)³.

Przykład: NSK podaje dla łożyska 6205 nośność C = 15,4 kN. Przy obciążeniu P = 1,54 kN (C/P = 10) wychodzi 1000 mln obrotów, czyli przy 1500 obr/min około 11 100 godzin. To wartość statystyczna: według NTN dla łożyska kulkowego zwykłego mediana trwałości (L50) jest co najmniej pięć razy większa od L10, ale pojedyncze łożysko może wytrzymać mniej.

Luz

Luz to możliwość przesunięcia jednego pierścienia względem drugiego: promieniowego (w kierunku promienia) albo osiowego (wzdłuż osi). Luz promieniowy opisują grupy C2, CN, C3, C4 i C5, a producent mierzy go w mikrometrach na łożysku niezamontowanym. Luz roboczy po montażu z wciskiem i nagrzaniu jest zwykle mniejszy od początkowego. Zbyt mały grozi nagrzewaniem, zbyt duży drganiami i spadkiem trwałości (NTN); szczegóły w poradniku o luzie promieniowym.

Litera N

Naprężenie wstępne (preload)

Naprężenie wstępne to celowe obciążenie łożyska przed pracą, przy którym luz wewnętrzny jest ujemny (NTN). Stosuje się je zwykle w łożyskach skośnych i stożkowych, bo zwiększa sztywność oraz ogranicza bicie wału, drgania i hałas. Zbyt duży docisk skraca trwałość, powoduje nagrzewanie i wzrost momentu obrotowego, dlatego jego wartość ustala konstruktor.

Nośność dynamiczna (C)

Nośność dynamiczna podstawowa C to obciążenie, które łożysko może teoretycznie przenosić przez milion obrotów (trwałość L10). Dla łożysk poprzecznych jest to czyste obciążenie promieniowe (Cr), a dla wzdłużnych osiowe (Ca), według ISO 281 i NTN. Wartości różnią się między producentami: NTN zaktualizował np. nośności wielu łożysk po badaniach trwałości, więc porównuj dane z jednego katalogu. Dla 6205 NSK podaje C = 15,4 kN; wpływ C na trwałość opisuje hasło L10.

Nośność statyczna (C0)

Nośność statyczna podstawowa C0 to obciążenie statyczne, przy którym w najbardziej obciążonym styku powstaje trwałe odkształcenie równe 0,0001 średnicy elementu tocznego (NTN, ISO 76). Takie odkształcenie uznaje się za dopuszczalne bez szkody dla pracy łożyska. W łożyskach kulkowych (poza wahliwymi) odpowiada mu naprężenie stykowe 4200 MPa. Przy doborze sprawdza się współczynnik bezpieczeństwa S0 = C0 / P0; dla 6205 NSK podaje C0 = 7,85 kN.

Litera O

Obciążenie promieniowe i osiowe

Obciążenie promieniowe działa prostopadle do osi wału, osiowe wzdłuż osi, a momentowe powstaje przy nierównomiernym obciążeniu lub niewspółosiowości (NTN). Łożysko kulkowe zwykłe przenosi pierwsze dwa rodzaje, a standardowe łożyska wzdłużne o kącie 90° nie przenoszą obciążeń promieniowych; wyjątkiem są wzdłużne baryłkowe (NTN). Kierunek obciążeń decyduje więc o wyborze typu.

Obciążenie równoważne (P)

Obciążenie równoważne to wyobrażone obciążenie, które daje taką samą trwałość jak rzeczywiste obciążenie złożone z siły promieniowej i osiowej (NTN). Dla łożysk poprzecznych oblicza się je ze wzoru P = X · Fr + Y · Fa, gdzie X i Y to współczynniki z tabel producenta. P wchodzi do wzoru na L10 jako dzielnik nośności C. Analogiczne obciążenie statyczne P0 porównuje się z C0.

Oprawa łożyskowa

Oprawa łożyskowa (jednostka łożyskowa) to łożysko kulkowe zamontowane w gotowej obudowie, np. stojakowej lub kołnierzowej, przykręcanej do maszyny. Pierścień wewnętrzny mocuje się na wale wkrętem, a kulista powierzchnia zewnętrzna łożyska pozwala mu ustawić się samoczynnie (NTN). Smar jest wypełniony fabrycznie, a zanieczyszczenia odcina uszczelnienie. Zwykłe łożysko 6205 ma walcowy pierścień zewnętrzny, więc wkładu oprawy nie zastąpi.

Oznaczenie łożyska (sufiks)

Oznaczenie łożyska składa się z liczby podstawowej (typ, seria wymiarowa, kod otworu) i znaków uzupełniających, czyli prefiksów i sufiksów, które opisują m.in. uszczelnienie, luz, klatkę i klasę dokładności (NTN). W zapisie 6205-2RS/C3 liczba 6205 to łożysko kulkowe zwykłe o otworze 25 mm, 2RS to uszczelnienia, a C3 to luz. Sufiksy nie są w pełni ujednolicone: ta sama litera może znaczyć co innego u różnych producentów. Pełny rozbiór zapisu daje poradnik Jak czytać oznaczenia łożysk.

Litera P

P6 i P5

P6 i P5 to klasy dokładności wyższe niż Normal (P0): mają węższe odchyłki wymiarów i mniejsze bicie. Dla łożyska 6205 odchyłka średniej średnicy otworu to 0/−10 µm w klasie Normal, 0/−8 µm w P6 i 0/−6 µm w P5, a bicie promieniowe pierścienia wewnętrznego wynosi odpowiednio 13, 8 i 4 µm (NTN, ISO 492). Wyższe klasy stosuje się we wrzecionach obrabiarek i przy bardzo wysokich obrotach. Więcej w poradniku łożyska markowe czy budżetowe.

Pasowanie

Pasowanie to zależność między średnicą wału (albo otworu oprawy) a pierścieniem łożyska: luźne, przejściowe albo wciskowe (NTN). Pierścień pod obciążeniem wirującym wymaga pasowania ciasnego, a pod obciążeniem stałym wystarczy luźne; w łożysku nierozłącznym zwykle jeden pierścień ma pasowanie luźne. Zbyt luźne powoduje pełzanie i korozję cierną, a zbyt ciasne pękanie bieżni i ujemny luz roboczy. Dla łożysk kulkowych w silnikach NTN podaje wał k5 (dla średnicy 18–100 mm) i oprawę H6 lub J6; praktykę opisuje poradnik o montażu i demontażu łożysk.

Pierścień osadczy (N, NR)

Pierścień osadczy ustala łożysko osiowo w oprawie. Sufiks N oznacza rowek na pierścień w pierścieniu zewnętrznym, a NR rowek razem z założonym pierścieniem, np. 6205-2ZNR. NTN opisuje takie łożyska jako ułatwiające osadzenie pierścienia zewnętrznego w oprawie.

Prędkość dopuszczalna

Prędkość dopuszczalna to największa prędkość obrotowa, przy której łożysko pracuje długotrwale bez nadmiernego nagrzewania (NTN). Zależy od typu i rozmiaru łożyska, klatki, obciążenia, smarowania i chłodzenia, dlatego katalogi podają osobne wartości dla smaru plastycznego i oleju. Dla 6205 NSK podaje przy smarze plastycznym 15 000 obr/min (otwarte i z blaszkami ZZ) oraz 9 000 obr/min (uszczelnienia DDU), a porównanie producentów jest w poradniku o uszczelnieniach. Dla łożysk poprzecznych na wale pionowym wartość zmniejsza się orientacyjnie do 80% (NTN).

Litera S

Seria wymiarowa

Seria wymiarowa łączy serię średnicową (średnicę zewnętrzną D przy danym otworze) i szerokościową (szerokość B). W oznaczeniach łożysk kulkowych zwykłych jest to cyfra po 6, więc razem z typem powstają serie 60, 62 lub 63 (NTN). Przy tym samym otworze 25 mm łożysko 6005 ma wymiary 25 × 47 × 12 mm, 6205 25 × 52 × 15 mm, a 6305 25 × 62 × 17 mm, więc nie są wymienne. Rodzinę serii 62 zobaczysz na stronie łożyska kulkowe serii 62.

Skośne (łożysko kulkowe skośne)

Łożysko kulkowe skośne ma bieżnie ustawione pod kątem działania, więc przenosi jednocześnie obciążenie promieniowe i osiowe. Pojedyncze łożysko przenosi siłę osiową tylko w jedną stronę, dlatego stosuje się je parami: plecami do siebie (DB), czołami (DF) albo w tandemie (DT), lub wybiera wersję dwurzędową (NTN). Oznaczenia zaczynają się m.in. od 70, 72 i 73, np. 7205.

Smar

Smar tworzy cienką warstwę między elementami tocznymi a bieżniami, która zapobiega metalicznemu stykowi, zmniejsza tarcie i zużycie oraz wydłuża trwałość (NTN). Łożyska z uszczelnieniami lub blaszkami dostarcza się fabrycznie napełnione smarem, a łożysko 2RS zwykle nie ma przewidzianego dosmarowywania. Zbyt mało smaru podnosi temperaturę i zużycie, a rodzaj smaru fabrycznego opisują sufiksy zależne od producenta.

Stożkowe (łożysko stożkowe)

W łożysku stożkowym wałeczki w kształcie ściętego stożka toczą się między stożkowymi bieżniami, a wierzchołki stożków bieżni i wałeczków schodzą się w jednym punkcie na osi (NTN). Taka budowa przenosi duże obciążenia promieniowe i osiowe jednocześnie, ale obciążenie promieniowe wywołuje siłę osiową, dlatego łożyska stożkowe pracują w parach. Pierścień z wałeczkami (stożek) oddziela się od pierścienia zewnętrznego (kubka), co ułatwia montaż, lecz luz trzeba ustawić przy montażu. Oznaczenia zaczynają się m.in. od 302, 303, 320, 322 lub 323, np. 30205.

Litera W

Wahliwe (łożysko kulkowe wahliwe)

Łożysko kulkowe wahliwe ma dwa rzędy kulek i kulistą bieżnię pierścienia zewnętrznego, więc pierścień wewnętrzny z wałem może się odchylić względem oprawy. NTN zaleca łożyska wahliwe tam, gdzie niewspółosiowość bywa duża z powodu ugięcia wału lub błędów obróbki albo montażu. Oznaczenia zaczynają się m.in. od 12, 13, 22 lub 23, np. 1205 (25 × 52 × 15 mm, ten sam rozmiar co 6205). Przy większych obciążeniach stosuje się odmianę wałeczkową, czyli łożysko baryłkowe.

Walcowe (łożysko walcowe)

Łożysko walcowe ma wałeczki walcowe, które stykają się z bieżnią liniowo, więc ma dużą nośność promieniową (NTN). Oznaczenia NU, NJ, NUP i N różnią się układem kołnierzy na pierścieniach. Jeśli jeden pierścień nie ma kołnierzy, przesuwa się osiowo i pełni rolę łożyska swobodnego, które przejmuje wydłużenie wału; kołnierze na obu pierścieniach pozwalają przenieść niewielkie obciążenie osiowe. Przykład to NU205 (25 × 52 × 15 mm).

Wcisk

Wcisk to różnica średnic przy pasowaniu wciskowym: wał jest nieco większy od otworu pierścienia, więc po montażu pierścień się rozszerza. Skuteczny wcisk jest mniejszy od mierzonego, bo chropowatość się wygładza: o 1–2,5 µm na wale szlifowanym i 5–7 µm na obrobionym skrawaniem (NTN). Według NTN luz łożyska zmniejsza się o około 70–90% wcisku skutecznego, a górna granica wcisku nie powinna przekraczać 1/1000 średnicy wału.

Wymiary graniczne (d, D, B)

Wymiary graniczne to średnica otworu d, średnica zewnętrzna D i szerokość B (w łożyskach stożkowych T) wraz z wymiarami fazek, które decydują o dopasowaniu do wału i oprawy (NTN). Znormalizowano 90 średnic otworu w zakresie od 0,6 do 2500 mm. Dla 6205 to 25 × 52 × 15 mm, a wszystkie łożyska o takim rozmiarze (m.in. 6205, 7205, 1205 i NU205) zobaczysz na stronie 25 × 52 × 15 mm. Pomiar opisuje poradnik jak zmierzyć łożysko.

Wzdłużne (łożysko wzdłużne)

Łożysko wzdłużne przenosi obciążenie osiowe: ma dwie tarcze (wałową i oprawową) z elementami tocznymi między nimi, a kąt działania wynosi powyżej 45° (NTN). Standardowe łożyska wzdłużne o kącie 90° nie przenoszą obciążeń promieniowych (wyjątek to wzdłużne baryłkowe), a ich dopuszczalna prędkość jest zwykle niska i wymaga uwagi przy smarowaniu. Występują m.in. jako kulkowe, walcowe, igiełkowe i baryłkowe; jednostronne kulkowe mają oznaczenia od 511, 512, 513 lub 514, np. 51205.

Litera Z

Zamiennik

Zamiennik to łożysko innego producenta o tym samym rozmiarze i konstrukcji, które może zastąpić oryginał. Wymiary d × D × B są znormalizowane (ISO 15), ale budowy wewnętrznej normy nie obejmują, więc klatka, smar, nośność i luz mogą się różnić (NTN). Przy zamianie sprawdzaj zatem uszczelnienie, luz i klasę dokładności; kryteria opisuje poradnik o zamiennikach łożysk.

Zmęczenie bieżni (łuszczenie)

Zmęczenie bieżni to naturalny sposób zużycia łożysk: pod wpływem powtarzających się naprężeń stykowych na bieżniach lub elementach tocznych pojawia się łuszczenie, które z czasem prowadzi do uszkodzenia (NTN). Na tym zjawisku opiera się obliczanie trwałości L10. Zatarcie, ścieranie, pęknięcia czy korozja wynikają według NTN zwykle ze złego montażu, niedostatecznego smarowania, wadliwego uszczelnienia lub błędnego doboru łożyska.

ZZ

ZZ to zapis osłon blaszanych po obu stronach łożyska, stosowany m.in. przez NSK i NTN. Znaczy to samo co 2Z u SKF i FAG; opis w haśle 2Z.

Najczęstsze pytania

Co oznaczają 2RS, ZZ, C3 i P6 w oznaczeniu łożyska?

2RS to uszczelnienia gumowe stykowe z obu stron, a ZZ osłony blaszane. C3 oznacza luz promieniowy większy od normalnego, a P6 klasę dokładności 6, wyższą od klasy Normal. Pełny rozbiór zapisu znajdziesz w poradniku Jak czytać oznaczenia łożysk.

Czym różni się nośność dynamiczna od statycznej?

Nośność dynamiczna C opisuje łożysko w ruchu: to obciążenie, przy którym osiąga ono milion obrotów w trwałości L10. Nośność statyczna C0 dotyczy obciążenia statycznego i wiąże się z trwałym odkształceniem bieżni. Do obliczenia trwałości używa się C, a do sprawdzenia obciążeń statycznych i udarowych C0 (NTN).

Czy łożysko wytrzyma tyle godzin, ile wynika z L10?

Niekoniecznie. L10 to trwałość, którą osiąga lub przekracza 90% łożysk w grupie, więc około 10% może wytrzymać krócej. Wzór nie uwzględnia też błędów montażu, braku smaru i zanieczyszczeń, które według NTN są częstą przyczyną uszkodzeń.

Czym różni się łożysko skośne od stożkowego i wahliwego?

Skośne i stożkowe mają bieżnie pod kątem i przenoszą obciążenie promieniowe oraz osiowe, ale pracują parami. Łożysko stożkowe ma wałeczki, a skośne kulki. Wahliwe ma kulistą bieżnię zewnętrzną i dopuszcza odchylenie osi (NTN).

Czy łożysko o tym samym rozmiarze zawsze pasuje?

Rozmiar d × D × B zgodny z ISO 15 oznacza, że łożysko zmieści się w tym samym miejscu. Nie oznacza jednak tego samego typu, uszczelnienia, luzu i nośności: rozmiar 25 × 52 × 15 mm mają m.in. 6205, 7205, 1205 i NU205. Dlatego porównuj pełne oznaczenia.

Podsumowanie

• Skróty z oznaczenia opisują wykonanie łożyska: 2RS i ZZ to uszczelnienie lub osłona, C3 to luz większy od normalnego, a P6 to klasa dokładności wyższa od Normal.
• Nośność dynamiczna C i statyczna C0 podaje producent w katalogu, a trwałość L10 = (C/P)³ dla łożysk kulkowych wynika z C i obciążenia równoważnego P.
• Luz, pasowanie i wcisk działają razem: wcisk zmniejsza luz roboczy, więc przy zamianie dobieraj ten sam luz co w oryginale.
• Typ łożyska wynika z elementów tocznych i kąta działania: kulkowe zwykłe, skośne i stożkowe przenoszą obciążenia złożone, wahliwe dopuszczają odchylenie osi, a wzdłużne kulkowe przenoszą tylko siły osiowe.
• Rozmiar z ISO 15 (d × D × B) nie wyznacza budowy wewnętrznej, więc sprawdzaj klatkę, luz, uszczelnienie i klasę dokładności.

Sprawdź łożysko 6205 2RS w sklepie

Nie możesz znaleźć hasła albo nie wiesz, jakie łożysko masz w maszynie? Napisz na qarybiznes@gmail.com lub zadzwoń: 533 886 972, podając symbol z pierścienia i zastosowanie.

Źródła

• NTN, katalog 2203E „Ball and Roller Bearings”, rozdziały: 1 (budowa, typy), 3 (nośność, trwałość), 4 (obciążenie równoważne), 5 (wymiary, oznaczenia), 6 (tolerancje), 7 (pasowania), 8 (luz, naprężenie wstępne), 9 (prędkość), 11 (smarowanie), 14 (niewspółosiowość).
• NSK, Deep Groove Ball Bearings: nośności i prędkości 6205, klatki.
• NSK Europe, Technical Insight TI/E/0112: Bearing tolerances: klasa Normal w zastosowaniach ogólnych.
• Schaeffler, TPI 165: Deep Groove Ball Bearings FAG Generation C: wymiary wg ISO 15 (DIN 625-1), luz CN wg ISO 5753-1.
• SKF Evolution, New sealing solutions for deep groove ball bearings: uszczelnienie RSL (bezstykowe do D = 25 mm, lekko stykowe do 52 mm).
• NTN Americas, R8ZZ: wymiary 12,7 × 28,575 × 7,938 mm.
• ISO: ISO 15:2017 (wymiary graniczne łożysk poprzecznych), ISO 76:2006 (nośność statyczna), ISO 281:2007 (nośność dynamiczna i trwałość), ISO 492:2023 (tolerancje), ISO 5753-1:2009 (luz promieniowy).