Uszczelnienia 2RS, 2Z, 2RZ, 2RSL: różnice i odpowiedniki

Uszczelnienia 2RS, 2Z, 2RZ, 2RSL to sufiksy, które w oznaczeniu łożyska kulkowego mówią, czym zamknięto jego wnętrze z obu stron. Od tej różnicy zależy, czy łożysko poradzi sobie z pyłem i zachlapaniem, jak szybko może pracować i jak mocno się nagrzeje. Producenci zapisują tę samą klasę uszczelnień na wiele sposobów: 2RSH, 2RS1, DDU i LLU to uszczelnienia stykowe, a 2Z i ZZ to blaszki. Poniżej wyjaśniamy różnice, podpowiadamy, które uszczelnienie wybrać, i zestawiamy odpowiedniki SKF, FAG, NSK, NTN, KOYO i NACHI.

Uszczelnienia 2RS, 2Z, 2RZ, 2RSL: co oznaczają sufiksy

Łożysko otwarte nie ma żadnej osłony, więc smar i ochronę przed brudem trzeba zapewnić w obudowie. Łożysko z osłonami po obu stronach jest smarowane fabrycznie na cały okres pracy: SKF opisuje takie łożyska jako smarowane na stałe i praktycznie bezobsługowe. Cyfra 2 na początku sufiksu oznacza osłonę z obu stron, a jej brak (RS, Z, RZ, RSL) osłonę tylko z jednej strony. Część producentów podwaja litery: ZZ, VV, DDU i LLU to osłony po obu stronach.

Zapisy 2RS i 2Z są ogólne i spotkasz je u wielu marek. Producenci stosują też własne oznaczenia: wykaz dla łożyska 6205 jest w sekcji o odpowiednikach.

Rodzaje uszczelnień łożysk kulkowych

2Z (ZZ): blaszki ochronne

Blaszka to stalowa tarcza zamocowana w pierścieniu zewnętrznym. Przy pierścieniu wewnętrznym zostaje wąska szczelina, więc blaszka nie dotyka pierścienia i nie zwiększa tarcia. Dzięki temu łożyska 2Z (ZZ) pracują z prędkościami zbliżonymi do łożysk otwartych: NSK i NTN podają dla ZZ taką samą prędkość graniczną jak dla wersji otwartej.

Ochrona jest umiarkowana. Blaszka zatrzymuje część zanieczyszczeń i smar, ale nie chroni przed wodą: NSK, NTN i NACHI oceniają jej odporność na wodę jako niewskazaną lub słabą. FAG opisuje blaszki jako rozwiązanie tam, gdzie wymagania co do szczelności nie są wysokie, a tarcie ma być wyraźnie mniejsze.

2RS: uszczelnienia stykowe

Uszczelnienie stykowe to guma, zwykle NBR, na stalowym wzmocnieniu. Warga dociska się do pierścienia wewnętrznego. NSK określa uszczelnienie DU jako zapewniające maksymalną ochronę przed pyłem, drobnymi cząstkami i wodą, a ceną jest większy moment tarcia i niższa prędkość graniczna.

NACHI ostrzega, że przy wysokich obrotach i wysokiej temperaturze smar może wyciekać z łożysk z uszczelnieniem stykowym. Zapis 2RS jest ogólny (stosuje go między innymi KOYO), a SKF pisze 2RSH lub 2RS1, FAG 2RSR lub 2HRS, NSK DDU, NTN LLU, a NACHI 2NSE.

2RZ: uszczelnienia bezstykowe

Uszczelnienie bezstykowe ma podobną budowę jak stykowe, ale warga nie dotyka pierścienia. Tworzy z rowkiem w pierścieniu wewnętrznym wąski labirynt. Tarcie jest małe jak przy blaszce, a dopuszczalna prędkość zbliżona do łożyska otwartego.

Ochrona przed pyłem i wyciekiem smaru jest lepsza niż przy blaszce, co potwierdzają NTN, NACHI i FAG. Odporność na wodę pozostaje słabą stroną: producenci oceniają ją jako słabą lub co najwyżej dostateczną. Zapisy to 2RZ (SKF), 2BRS (FAG, generacja C), VV (NSK), LLB (NTN), 2RU (KOYO) i 2NKE (NACHI).

2RSL: uszczelnienia niskotarciowe

2RSL to zapis SKF dla uszczelnienia niskotarciowego. W seriach 60, 62 i 63 o średnicy otworu 6–25 mm i średnicy zewnętrznej do 52 mm zastąpiło ono starsze 2RZ (stan według publikacji SKF z 2006 r.). SKF podaje, że lepiej zatrzymuje smar oraz lepiej chroni przed wilgocią i zanieczyszczeniami. Przy średnicy zewnętrznej do 25 mm jest to uszczelnienie bezstykowe, a od 25 do 52 mm lekko stykowe, więc w łożysku 6205 (D = 52 mm) warga lekko dotyka pierścienia.

Podobną rolę pełnią LLH (NTN, uszczelnienie niskomomentowe), 2RD (KOYO, uszczelnienie o bardzo lekkim styku) i DDW (NSK, lekki styk). NSK podaje, że DW daje o jedną trzecią niższe tarcie niż uszczelnienie w pełni stykowe.

Jak rozpoznać uszczelnienie na łożysku

Gumowa, kolorowa lub czarna powierzchnia to uszczelnienie, a gładka metalowa tarcza to blaszka. Kolor gumy nie jest jednak oznaczeniem klasy. NACHI podaje, że jego uszczelnienia NKE (bezstykowe) są niebieskie, a NSE (stykowe) brązowe, ale to opis jednego producenta, a nie ogólna zasada. O typie uszczelnienia decyduje sufiks na pierścieniu lub w katalogu, bo na oko trudno odróżnić stykowe od bezstykowego.

Blaszki i uszczelnienia występują także w łożyskach miniaturowych, na przykład w 608 2RS.

Porównanie: tarcie, prędkość i ochrona

Producenci oceniają zamknięcia podobnie. Poniższa tabela pochodzi z broszury NSK i porównuje cztery typy: blaszkę ZZ, uszczelnienie bezstykowe VV, lekko stykowe DDW i stykowe DDU.

Różnicę widać w prędkościach granicznych łożyska 6205 przy smarowaniu smarem plastycznym. NSK podaje 15 000 obr/min dla ZZ i VV oraz 9 000 dla DDU, NTN 13 000 dla ZZ i LLB, 11 000 dla LLH i 8 900 dla LLU, a SKF 14 000 dla 6205-2Z i 8 500 dla 6205-2RSH. U każdego z tych producentów uszczelnienie stykowe obniża więc prędkość graniczną o około 30–40% względem blaszki.

Wartości różnią się między producentami, więc porównuj uszczelnienia w obrębie jednego katalogu, a nie liczby z różnych źródeł.

Temperatura pracy

Zakres wyznacza zwykle guma uszczelnienia albo smar. Dane katalogowe dla standardowych wykonań:

• SKF, uszczelnienia RSL i RSH z gumy NBR: od −40 do +100 °C, krótkotrwale do +120 °C.
• FAG, generacja C: blaszki 2Z od −30 do +120 °C, uszczelnienia 2HRS, 2ELS i 2BRS od −30 do +110 °C.
• NTN: LLU od −20 do +110 °C, LLB i LLH od −20 do +120 °C, a przy ZZ granicę wyznacza smar.
• NACHI: blaszki, uszczelnienia NK/NKE i NSL/NSE od −25 do +120 °C przy smarze standardowym.

Przy temperaturach poza tym zakresem zapytaj producenta o wykonanie ze specjalną gumą, na przykład FKM.

Odpowiedniki producentów: SKF, FAG, NSK, NTN, KOYO i NACHI

Tabela pokazuje, jak ta sama klasa uszczelnienia nazywa się u poszczególnych producentów. Przykład dotyczy łożyska 6205 o wymiarach 25×52×15 mm; oznaczenia zestawiliśmy na podstawie katalogów producentów i bazy odpowiedników Łożyskowni.

Kilka uwag do tabeli:

• SKF: w opisanym wyżej zakresie RSH zastąpiło RS1, a RSL zastąpiło RZ. W 2017 r. SKF rozszerzył stosowanie RSH na serie 62 i 63 do średnicy otworu 60 mm, więc to samo łożysko może występować jako 2RS1 (starsze) i 2RSH (nowsze). Obie wersje to uszczelnienie stykowe.
• FAG: w generacji C (Schaeffler TPI 165) standardem jest uszczelnienie stykowe HRS, a ELS jest dostępne na zamówienie. Wymiary 25×52×15 mm zostają takie same.
• NSK: DDW to uszczelnienie lekko stykowe, pośrednie między VV a DDU. Nie mamy potwierdzonego oznaczenia 6205DDW, więc przed zamówieniem sprawdź jego dostępność.
• Różnica klas: gdy producent nie ma dokładnie tej samej klasy, w tabeli wpisujemy najbliższą i zaznaczamy różnicę albo zostawiamy pole „brak potwierdzonego”.

Zasady czytania oznaczeń opisuje poradnik o oznaczeniach łożysk, a różnice między markami premium, średnimi i budżetowymi omawia poradnik o łożyskach markowych i budżetowych.

Które uszczelnienie wybrać

Dobór zaczyna się od pytania, czego łożysko ma się bać bardziej: wody i pyłu czy wysokich obrotów.

• Pył, zachlapanie, wilgoć, mycie: wybierz uszczelnienie stykowe (2RS, 2RSH, DDU, LLU). NSK ocenia DDU jako doskonałe wobec pyłu i wody, a SKF wskazuje RSH jako odporne na mycie wodą pod ciśnieniem.
• Wysokie obroty i czyste otoczenie: wybierz blaszki (2Z, ZZ) albo uszczelnienia bezstykowe (2RZ, VV, LLB). NSK poleca uszczelnienia V do wysokich prędkości, zwłaszcza w silnikach elektrycznych.
• Niskie tarcie przy dobrej ochronie: rozważ uszczelnienie niskotarciowe (2RSL, LLH, 2RD) albo lekko stykowe DDW.
• Wirujący pierścień zewnętrzny: zachowaj ostrożność. NACHI zaznacza, że łożyska zamknięte projektuje się z myślą o wirującym pierścieniu wewnętrznym, a przy dużej prędkości obrotowej pierścienia zewnętrznego smar może wyciekać.
• Wysoka temperatura: sprawdź zakres gumy i smaru w katalogu konkretnego łożyska.

Dla łożyska 6205 w zapylonej maszynie rolniczej lub narażonej na zachlapanie zwykle wybiera się 6205 2RS. Do szybkoobrotowego napędu w suchym i czystym otoczeniu pasuje 6205 2Z. Pozostałe warianty tego rozmiaru zobaczysz na stronie łożysk 6205, a inne łożyska o wymiarach 25×52×15 mm w zestawieniu łożysk 25×52×15.

Czy można zamienić 2RS na 2Z i odwrotnie

W seriach 60, 62 i 63 wymiary d, D i B są takie same dla wersji otwartej, z blaszkami i z uszczelnieniami, co widać w tabelach wymiarowych NTN. SKF dodaje, że wymiary, tolerancje i luz wewnętrzny łożysk z nowymi uszczelnieniami pozostały bez zmian względem poprzednich. Wyjątkiem są niektóre łożyska miniaturowe (na przykład 683–689), w których wersje kryte bywają szersze od otwartych, więc sprawdź wymiar B. Zmienia się natomiast zachowanie łożyska.

• Z 2Z na 2RS: zyskujesz ochronę przed wodą i pyłem, ale tracisz część prędkości granicznej i dostajesz więcej ciepła.
• Z 2RS na 2Z: obniżasz tarcie i możesz pracować szybciej, ale smar łatwiej ucieka, a woda i drobny pył wnikają do wnętrza.
• Ta sama klasa u innej marki: na przykład 2RSH, DDU i LLU są wymienne w ramach klasy, o ile zgadzają się wymiary i luz, który opisuje poradnik o luzie C3, CN i C4.
• Wersje jednostronne (RS, Z): nie zastępują wersji dwustronnych. NTN zaleca smarowanie smarem plastycznym łożysk z osłoną tylko z jednej strony.

Montaż i obsługa łożysk z uszczelnieniami

Łożysko z osłonami dostajesz napełnione smarem, więc zasadniczo wystarczy je prawidłowo zamontować.

• Nie myj ani nie podgrzewaj łożysk z blaszkami i uszczelnieniami przed montażem, bo takie jest zalecenie NACHI.
• Siłę przykładaj wyłącznie do czołowej powierzchni pierścienia, który wciskasz: wewnętrznego na wał albo zewnętrznego w oprawę.
• Nie naciskaj na blaszkę ani uszczelnienie i nie podważaj ich narzędziem.
• Nie planuj dosmarowywania: łożyska zamknięte po obu stronach producenci projektują jako smarowane na stałe.

Najczęstsze pytania

Czy 2RS i 2RSH to to samo?

Obie nazwy opisują uszczelnienie stykowe z obu stron. 2RS to zapis ogólny, a 2RSH to zapis SKF dla nowszej konstrukcji, która zastąpiła RS1. Konstrukcja wargi różni się między producentami, dlatego porównuj klasę i wymiary, a nie same litery.

Czy 2Z i ZZ to to samo?

Tak, oba zapisy oznaczają blaszki z obu stron. Zapis 2Z stosują między innymi SKF i FAG, a ZZ NSK, NTN i KOYO. NACHI pisze ZZ lub ZZE, a wcześniejsze oznaczenie FAG to 2ZR.

Czym różni się 2RZ od 2RSL?

SKF opisuje oba jako uszczelnienia niskotarciowe, ale RZ jest bezstykowe, a RSL zależnie od rozmiaru bezstykowe lub lekko stykowe. W zakresie opisanym w sekcji o RSL to nowsze uszczelnienie zastąpiło RZ, poprawiając zatrzymywanie smaru i ochronę przed zanieczyszczeniami. Według SKF RZ ma za to niższe tarcie niż RSL. W katalogach NTN i KOYO uszczelnienia bezstykowe (LLB, 2RU) i niskomomentowe (LLH, 2RD) są osobnymi wariantami, dlatego traktujemy 2RZ i 2RSL jako różne klasy.

Czy łożysko z blaszkami wytrzyma zachlapanie wodą?

Nie powinno. Blaszka zostawia szczelinę, a NSK, NTN i NACHI oceniają jej odporność na wodę jako niewskazaną lub słabą. Do wilgoci i mycia wybierz uszczelnienie stykowe.

Czy łożysko 2RS można dosmarować?

Takie łożysko jest zaprojektowane jako smarowane na stałe i nie ma przewidzianego dosmarowywania. Gdy smar się wyczerpie, łożysko wymaga wymiany.

Czy RS to to samo co 2RS?

Nie. RS to uszczelnienie tylko z jednej strony, a 2RS z obu. Druga strona łożyska RS może być otwarta albo mieć rowek pod osłonę, dlatego łożysko jednostronne nie zastępuje dwustronnego.

Podsumowanie

• Blaszki 2Z (ZZ) nie dotykają pierścienia: dają małe tarcie i wysokie obroty, ale słabo chronią przed wodą.
• Uszczelnienia stykowe 2RS (2RSH, 2RS1, 2RSR, 2HRS, DDU, LLU, 2NSE) chronią najmocniej, lecz zwiększają tarcie i obniżają prędkość graniczną (w łożysku 6205 o około 30–40% względem blaszek).
• Uszczelnienia bezstykowe 2RZ (VV, LLB, 2RU, 2BRS, 2NKE) łączą niskie tarcie z lepszą ochroną niż blaszka, a niskotarciowe 2RSL (LLH, 2RD, DDW) są kompromisem.
• Odpowiednik dobieraj po klasie uszczelnienia, wymiarach i luzie, a nie po samych literach sufiksu.
• Nie myj, nie podgrzewaj i nie dosmarowuj łożysk zamkniętych, a siłę przykładaj tylko do wciskanego pierścienia.

Źródła

• SKF, publikacja 6270 EN, More with SKF Explorer deep groove ball bearings (uszczelnienia RSL i RSH), 2006.
• SKF Evolution, New sealing solutions for deep groove ball bearings.
• SKF Evolution, Added versatility as use of RSH heavy-duty seals is extended, 2017.
• SKF, karty produktów 6205-2RSH i 6205-2Z.
• Schaeffler, TPI 165, Deep Groove Ball Bearings FAG Generation C.
• FAG, publikacja WL 43 163, Deep Groove Ball Bearings (oznaczenia RSR i ZR).
• NSK, Deep Groove Ball Bearings, broszura z tabelą porównawczą ZZ, VV, DDW i DDU.
• NTN, Ball and Roller Bearings, CAT. 2203/E, łożyska kulkowe zwykłe, tabela 1 (ZZ, LLB, LLU, LLH) i tabela wymiarowa B-24.
• KOYO (JTEKT), Ball & Roller Bearings, CAT. B2001E, rodzaje łożysk kulkowych zwykłych (ZZ, 2RU, 2RS, 2RK, 2RD).
• NACHI, Deep-groove Ball Bearings, Details, tabele 1 i 2 oraz uwagi dotyczące montażu.

Dane katalogowe sprawdzono 5.10.2026. Przed zakupem potwierdź parametry konkretnego łożyska w karcie producenta.

Nie wiesz, które uszczelnienie pasuje do Twojego łożyska? Podaj oznaczenie lub wymiary, a pomożemy dobrać wariant i odpowiednik. Napisz na qarybiznes@gmail.com albo zadzwoń: +48 533 886 972.

Zobacz łożyska 6205 w wersjach 2RS i 2Z